Enhavo

# Ĝenerala glosaro

Ĉi tiu glosaro enhavas klarigojn de iuj gravaj terminoj kiujn vi rimarkos en LibreOffice.

Uzu la glosaron por elserĉi nefamiliarajn terminojn en ajna aplikaĵo de LibreOffice.

### Kunteksta menuo

Por aktivigi la kuntekstan menuon de objekto, alklaku la objekton per la maldekstra musbutono por elekti ĝin, kaj tiam, tenante la klavon Stir aŭ la klavojn Komando kaj Opt, ree alklaku la musbutonon alklaku la dekstran musbutonon. Eblas voki iujn kuntekstajn menuojn, eĉ se la objekto ne estas elektita. Kuntekstaj menuoj troviĝas preskaŭ ĉie en LibreOffice.

## ASCII

Mallongigo por American Standard Code for Information Interchange. ASCII (askio) estas signaro por vidigi tiparojn ĉe personaj komputiloj. Ĝi konsistas el 128 signoj inkluzive literojn, numerojn, interpunkciojn kaj simbolojn. La signaro etendita askio enhavas 256 signojn. Ĉiu signo havas unikan numeron atribuitan al ĝi, kiun oni nomas askikodon.

En HTML-paĝoj, nur signoj el la 7-bita askia signaro devus aperi. Aliajn signojn, ekzemple germanaj tremaoj, oni distingas per aparta kodo. Vi povas enigi etenditaskiajn kodojn: la eksportaj filtriloj de LibreOffice plenumas la necesan konverton.

## Bookmark

A bookmark marks a position in a paragraph or a text selection for future reference. Bookmarks are listed in the Navigator. Click on a bookmark in Navigator to move the cursor directly to the bookmark location. A bookmark can also be used as a target for hyperlinks and cross-references, and exported to PDF files as a named destination.

## Bézier-objecto

Evoluigita de la franca matematikisto Pierre Bézier, Bézier-kurbo estas matematike difinita kurbo uzata en dudimensiaj grafikaj aplikaĵoj. La kurbon difinas kvar punktoj: la komenca pozicio kaj la fina pozicio, kaj du apartaj interaj punktoj. Bézier-objektojn oni povas adapti movante tiujn punktojn per la muso.

## Chapter

The word chapter in LibreOffice refers to any paragraph or paragraph style with its outline level set to 1. The outline level is set in the Outline & List tab of the Paragraph dialog. A chapter is also a heading, because its outline level is not [None].

## DDE

DDE estas mallongigo de "Dynamic Data Exchange," (dinamika datuminterŝanĝo) kiu antaŭis je OLE, "Object Linking and Embedding" (Ligi kaj enkorpigi objektojn). Per DDE, objektoj ligiĝas per dosiera referenco, sed ne enkorpiĝas.

Vi povas krei DDE-ligilon per la jena procedo: Elektu ĉelojn en Tabelilo, kopiu ilin en la poŝon kaj ŝalti al alia kalkultabelo kaj elektu la dialogon Redakti - Alglui speciale. Elektu la agordon Ligi por enmeti la enhavon kiel DDE-ligilon. Kiam vi aktivigas la ligilon, la enmetita ĉelaro legiĝos el ĝia origina dosiero.

## Endokigi

Iuj fenestroj en LibreOffice, ekzemple la fenestro Stiloj kaj la Navigilo, estas "endokeblaj" fenestroj. Vi povas movi tiujn fenestrojn, regrandigi ilin, aŭ endokigi ilin ĉe eĝo. Ĉe ĉiu eĝo vi povas endokigi plurajn fenestrojn super, aŭ apud aliaj; tiam, movante la borderajn liniojn, vi povas ŝanĝi la relativajn proporciojn de la fenestroj.

To undock and re-dock, holding down the Command Ctrl key, double-click a vacant area in the window. In the Styles window, you can also double-click a gray part of the window next to the icons, while you hold down the Command Ctrl key.

## Endokigi (Aŭtomate kaŝi)

Ĉe iu eĝo de fenestro kie alia fenestro estas endokigita, vi vidos butonon kiu ebligas al vi vidigi aŭ kaŝi la fenestron.

- Se vi alklakas la butonon ĉe la fenestra eĝo por vidigi la fenestron, la fenestro restos videbla ĝis vi mane kaŝas ĝin (per la sama butono).

- Se vi vidigas la fenestron alklakante la fenestran borderon, sed ne la butonon, vi aktivigas la funkcion Aŭtomate kaŝi. La funkcio aŭtomate kaŝi ebligas al vi portempe vidigi kaŝitan fenestron, per alklako ĝian eĝon. Kiam vi alklakas en la dokumento, la endokigita fenestro kaŝiĝas.

## Focus

In a form document, a control must receive focus from the user in order to become active and perform its tasks. For example, users must give focus to a text box in order to enter text into it.

There are several ways to give focus to a control:

- Designate the control with a mouse or any pointing device.

- Navigate from one control to the next with the keyboard. The document's author may define a tabbing order that specifies the order in which controls will receive focus if the user navigates the document with the keyboard. Once selected, a control may be activated by some other key sequence.

- Select a control through an access key (sometimes called "keyboard shortcut" or "keyboard accelerator").

## Formatado

Formatado referas al la vida aranĝo de teksto per programo por vortprocesado aŭ perkomputila eldonado. Tio inkludas agordi la paperan formaton, paĝajn borderojn, tiparojn kaj tiparajn efikojn, kaj ankaŭ krommarĝenojn kaj interspacojn. Vi povas formati tekston rekte aŭ per stiloj provizita de LibreOffice.

## Formati rekte kaj nerekte

A style is a set of formatting attributes, grouped and identified by a name (the style name). When you apply a style to an object, the object is formatted with the set of attributes of the style. Several objects of same nature can have the same style. As consequence, when you change the set of formatting attributes of the style, all objects associated with the style also change their formatting attributes accordingly. Use styles to uniformly format a large set of paragraphs, cells, and objects and better manage the formatting of documents.

When you do not use styles, and apply formatting attributes to parts of text directly, this is called Direct formatting (also called manual formatting). The formatting is applied only to the selected area of the document. If the document has several paragraphs, frames, or any other object, you apply direct formatting on each object. Direct formatting is available with the Format menu and with the Formatting toolbar.

A direct formatting attribute applied on a object overrides the corresponding attribute of the style applied to the object.

## Half-width and Full-width Characters

Half-width and full-width are properties used to differentiate characters used by some East Asian languages and scripts, mainly Chinese, Japanese, and Korean (CJK).

The Han characters, Hiragana and Katakana characters, as well as Hangul characters used by these scripts are usually of square shape, and on fixed-width (monospace) display they occupy space of two Latin/ASCII characters. They are therefore called full-width characters, while the letters in Latin alphabet, digits, and punctuation marks included in ASCII character set are called half-width characters.

For historical reasons, a set of square-shaped Latin letters, digits, and punctuation marks are also defined and used in CJK typography, in addition to or in place of their half-width counterparts. They are called full-width forms. Similarly, there are also half-width forms of the usually full-width Katakanas and Hangul Jamos, and they have narrower shapes instead of square ones. A character's half-width and full-width forms are essentially two ways of writing the same character, just like uppercase and lowercase forms of Latin alphabet. LibreOffice supports conversion between half-width and full-width, as well as ignoring width difference when matching text strings.

## Heading

Any paragraph with an outline level different than [None] is a heading.

The paragraph styles named “Heading N” (where N is a number from 1 to 10) have their outline level set by default to the number that corresponds to the number in the paragraph style name. For example, the paragraph style “Heading 2” has outline level 2. Each of the “Heading N” paragraph styles is a heading because they have an outline level different than [None]. If the outline level of a paragraph or its paragraph style (e.g., “Heading 2”) is changed to [None], then the paragraph is no longer a heading. The name of the paragraph style has no consequence for whether a paragraph is a heading or not; only the outline level is relevant.

## IME

IME estas mallongigo de Input Method Editor (Enigmetoda Redaktilo), programo kiu ebligas enigi kompleksajn signojn el neokcidentaj signaroj per ordinara klavaro.

## JDBC

Vi povas uzi la aplikaĵon Java Database Connectivity (JDBC) (Ĝava datumbaza kontektado) por konekti al datumbazo de LibreOffice. JDBC-peliloj estas skribitaj en la programlingvo Ĝavo kaj estas platform-sendependaj.

## Komplika teksta aranĝo (CTL)

Lingvoj kun komplika teksta aranĝo eble havas iujn atributojn el la sekvaj:

- Oni skribas la lingvon per signoj aŭ signobildoj faritaj el pluraj partoj

- La teksta direkto estas maldekstren.

Aktuale, LibreOffice subtenas la maldekstrenajn lingvojn hindian, tajan, kaj araban.

Enable CTL support using LibreOffice - Preferences Tools - Options - Languages and Locales - General.

## Konservi relative kaj absolute

In various dialogs (for example, Tools - AutoText) you can select whether you want to save files relatively or absolutely.

Se vi elektas konservi relative, la referencoj, por enkorpigi grafikaĵojn aŭ aliajn objektojn en via dokumento, konserviĝos relative al la loko en la dosiera sistemo. En tiu okazo, ne gravas kie la referencita dosieruja strukturo estas registrita. La dosieroj estos trovitaj senkonsidere la lokon, kondiĉe ke la referenco restas ĉe la sama diskingo aŭ volumo. Tio gravas, se vi volas disponigi la dokumenton al aliaj komputiloj kiuj eble havas tute malsaman dosierujan strukturon, diskingon, aŭ dosieran nomojn. Ni ankaŭ rekomendas konservi relative se vi volas krei dosierujan strukturon ĉe interreta servilo.

Se vi preferas konservi absolute, ĉiuj referencoj al aliaj dosieroj ankaŭ estos difinitaj absolute, baze sur la respektiva diskingo, volumo aŭ radika dosierujo. La avantaĝo estas, ke oni povas movi la dokumenton, kiu enhavas la referencojn al aliaj dosierujoj, kaj la referencoj restos validaj.

## Kunŝovo

Kunŝovo signifas pliigi aŭ malpliigi la spaceton inter literparoj por plibonigi la ĝeneralan aspekton de la teksto.

La kunŝovaj tabeloj enhavas informon pri kiuj literoj bezonas plian spaceton. Tiuj tabeloj ĝenerale estas komponanto de tiparo.

## Ligo

The External Links command is found in the Edit menu. The command can only be activated when at least one link is contained in the current document. When you insert a picture, for example, you can either insert the picture directly into the document or insert the picture as a link.

Kiam oni rekte enmetas objekton en dokumenton, pligrandiĝas la grando de la dokumento je (almenaŭ) la grando (en bajtoj) de la objekto. Vi povas konservi la dokumenton kaj malfermi ĝin per alia komputilo, kaj la enmetita objekto ankoraŭ restos en la sama pozicio en la dokumento.

Se vi enmetas la objekton kiel ligilon, tiam enmetiĝas nur referenco al la dosiernomo. Pligrandiĝas la grando de la dokumento je nur la vojprefikso kaj la dosiera referenco. Se vi malfermas vian dokumenton per alia komputilo, tamen, la ligita dosiero devas esti en precize la sama pozicio kiel donita en la referenco por vidi la objekton en la dokumento.

Use Edit - External Links to see which files are inserted as links. The links can be removed if required. This will break the link and insert the object directly.

## Numeradilo

1. En formularaj regiloj, numeradilo estas atributo de numera kampo, valuta kampo, data kampo, aŭ hora kampo. Se la atributo "Numeradilo" estas aktiva, la kampo vidigas paron da simboloj kun sagoj en kontraŭaj direktoj, aŭ vertikale aŭ horizontale.

2. En la BASIC-IDE, numeradilo estas la nomo uzata por la numera kampo kun la du sagaj simboloj.

Vi povas tajpi numeran valoron en la kampo apud la numeradilo, aŭ elektu la valoron per la simbolo Supren-sago aŭ Malsupren-sago sur la numeradilo. Ĉe la klavaro, vi povas premi la klavojn Supren-sago kaj Malsupren-sago por pliigi aŭ malpliigi la valoron. Vi povas premi la klavojn Paĝo supren kaj Paĝo malsupren por agordi la maksimuman kaj minimuman valoron.

If the field next to the spin button defines numerical values, you can also define a measurement unit, for example, 1 cm or 5 mm, 12 pt or 2".

## Numeral System

A numeral system is determined by the number of digits available for representing numbers. The decimal system, for instance is based on the ten digits (0..9), the binary system is based on the two digits 0 and 1, the hexadecimal system is based on 16 digits (0...9 and A...F).

## ODBC

Open Database Connectivity (ODBC) (Libera datumbaza konekteco) estas norma protokolo per kiu aplikaĵoj povas aliri datumbazajn sistemojn. La informpeta lingvo uzata estas Structured Query Language (SQL) (strukturema informpeta lingvo). En LibreOffice, vi povas regi, por ĉiu datumbazo, ĉu uzi SQL-komandojn por ruli informpetojn. Aŭ, vi povas uzi la interagan helpon por komponi vian informpeton per musklako kaj tradukigi ĝin aŭtomate en SQL de LibreOffice.

The 32bit ODBC functions required here can be installed on your system at any time with the help of the setup program supplied with your database. You can then amend the properties through the Control Panel.

## OLE

La objektoj de Object Linking and Embedding (OLE) (objekta ligado kaj enkorpigado ) estas ligeblaj al cela dokumento aŭ enkorpigeblaj. Enkorpigo enmetas kopion de la objekto kaj detalojn pri la fontprogramo en la celan dokumenton. Se vi volas redakti la objekton, simple aktivigu la fontprogramon duoble alkalkante al la objekto.

If an OLE object is linked to a target document, then the target document must be available in the location specified in the link. Deleting or moving the target document will make it impossible to open the linked OLE object. You can use the Save URLs relative to file system option in the General section of Load/Save Options to configure your system to save links relative to your filesystem.

## Objekto

Objekto estas ekrana elemento kiu enhavas datumojn. Ĝi povas referi al aplikaĵaj datumoj, ekzemple teksto aŭ grafikaĵoj.

Objektoj estas sendependaj kaj ne influas unu la alian. Oni povas atribui certajn komandojn al ajna objekto enhavanta datumojn. Ekzemple, grafika objekto havas komandojn por bildoredaktado, kaj kalkultabelo enhavas kalkulajn komandojn.

## OpenGL

OpenGL prezentas 3D grafikan lingvon, unue evoluigita de SGI (Silicon Graphics Inc). Du dialektoj de tiu lingvo estas ofte uzataj: Microsoft OpenGL, celita al Windows NT, kaj Cosmo OpenGL farita de SGI. La lasta prezentas sendependan grafikan lingvon por ĉiuj platformoj kaj ĉiaj komputiloj, eĉ uzeblan ĉe maŝinoj sen speciala 3-D grafika aparato.

## PNG

Portable Network Graphics (PNG) (portebla reta grafikaĵo) estas formato por grafikaj dosieroj.Oni densigas la dosierojn laŭ elektebla densiga faktoro, kaj, kontraŭe al la JPG-formato, PNG-dosieroj kunpremiĝas senperde.

## Page line-spacing (register-true)

In LibreOffice, the register-true feature is called Page line-spacing.

Page line-spacing refers to the coincident imprint of the lines within a type area on the front and the back side of a page. The page line-spacing feature makes a page easier to read by preventing gray shadows from shining through between the lines of text. The page line-spacing term also refers to lines in adjacent text columns, where lines in different columns use the same vertical grid, thereby aligning them vertically with each other.

Page line-spacing printing is particularly useful for documents that will have two pages set next to each other (for example, in a book or brochure), for multi-column layouts, and for documents intended for double-sided printing.

## RTF

Riĉa Teksto-Formo (RFT) estas dosiera formato ellaborita por interŝanĝi tekstajn dosierojn. Speciala trajto estas ke la formatado konvertiĝas en rekte legebla teksta informo. Bedaŭrinde, kompare al aliaj formatoj, ĝi kreas pli grandajn dosierojn.

## Rilata datumbazo

Rilata datumbazo estas kolekto de datumeroj organizita kiel aron de formale priskribitaj tabeloj, el kiuj oni povas aliri datumojn diversmaniere, sen devi reorganizi la datumbazajn tabelojn.

Rilata datumbazilo (RDBMS) estas programo kiu ebligas al vi krei, ŝanĝi, kaj administri rilatan datumbazon. La RDBMS alceptas ordonojn enigitajn de la uzanto aŭ tenataj de aplikaĵo, kaj kreas, ŝanĝas, aŭ provizas aliron al la datumbazo.

Bona ekzemplo de rilata datumbazo estas datumbazo enhavanta tabelojn por klientoj, aĉetoj, kaj fakturoj. En la tabelo Fakturo, ne troviĝas datumoj pri klientoj aŭ aĉetoj; tamen, la tabelo enhavas referencojn tra rilata ligo, aŭ rilato, al la respektivaj klientaj kaj aĉetaj tabelaj kampoj (ekzemple, la kliento-ID el la tabelo Kliento.

## SQL

Structured Query Language (SQL) (struktura informpeta lingvo) estas lingvo uzata por datumbazaj informpetoj. En LibreOffice vi povas formuli informpetojn aŭ en SQL aŭ interage per la muso.

## SQL-datumbazo / SQL servilo

SQL-datumbazo estas datumbazo kiu provizas SQL-interfacon. SQL-datumbazoj estas ofte uzataj en klienta-servilaj retoj, en kiu diversaj klientoj aliras centran servilon (ekzemple, SQL-servilon), do ili ankaŭ nomiĝas SQL-servilaj datumbazoj, aŭ mallonge, SQL-serviloj.

En LibreOffice, vi povas integrigi eksterajn SQL-datumbazojn. Ili povas situi ĉe via loka fiksita disko kaj en reto. Eblas aliri ilin per ODBC, JDBC, aŭ indiĝena pelilo integrigita en LibreOffice.

## Vidvoj kaj orfoj

Vidvoj kaj orfoj estas historiaj tipografiaj terminoj, kiujn oni uzadis dum multaj jaroj. Vidvo estas mallonga linio ĉe la fino de alineo, kiu presita troviĝas ĉe la supro de la sekva paĝo. Orfo estas la unua linio de alineo presita sola ĉe la malsupro de la antaŭa paĝo. En LibreOffice-teksta dokumento, vi povas aŭtomate malebligi tiajn okazojn en la dezirata alinea stilo. Tiel fari, vi povas agordi la minimuman nombron da linioj kunigi sur unu paĝo.

## Ĉefŝlosilo

Ĉefŝlosilo servas kiel unika identigilo por datumbazaj kampoj. La unika identigo de datumbazaj kampoj uzatas en rilataj datumbazoj, por aliri datumojn en aliaj tabeloj. Se oni referas al ĉefŝlosilo el aliaj tabelo, tiu nomiĝas fremda ŝlosilo.

En LibreOffice, vi difinas ĉefŝlosilon en la fasona vido de tabelo, elektante la rilatan komandon el la kunteksta menuo de vica titolo por la elektita kampo.